کنفرانس مطبوعاتی سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان، آقای مجتبی دمیرچی لو 02.03.2026
.
کنفرانس مطبوعاتی سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان، آقای مجتبی دمیرچی لو
02.03.2026
بسم الله الرحمن الرحیم
به اصحاب رسانه و مهمانان محترم سلام عرض میکنم. از تک تک شما به خاطر حضور در سفارت جمهوری اسلامی ایران در باکو تشکر میکنم.
امروز، دوشنبه، در حالی که قرار بود مذاکرات ایران و آمریکا در سطح کارشناسان در وین به عنوان ادامه گفتگوهای ایران و ایالات متحده در ژنو برگزار شود، متأسفانه شاهد نقض فاحش دیگری از قوانین بینالمللی هستیم. این اولین بار نیست که گزینه تجاوز نظامی علیه ایران در میانه مسیر دیپلماتیک انتخاب میشود. پیش از آن، در ژوئن 2025، در جریان روند مذاکرات، شاهد حمله نظامی رژیم صهیونیستی به همراه ایالات متحده آمریکا به خاک ایران بودیم.
ما این استاندارد دوگانه و تناقض بین گفتار و کردار را ریاکاری آشکار ارزیابی میکنیم. امروز، در سومین روز تجاوز نظامی مشترک رژیم صهیونیستی و ایالات متحده علیه ایران، جمهوری اسلامی ایران با استناد به حق قانونی و مشروع دفاع از خود، اقدامات تلافیجویانهای را آغاز کرده و پایگاههای نظامی مورد استفاده متجاوزان در منطقه را هدف قرار داده است. باید به طور خاص توجه و تأکید کرد که این اقدامات جمهوری اسلامی ایران علیه کشورهای دوست و همسایه نیست؛ هدف حملات ایران تنها پایگاههای نظامی است که متجاوزان از آنها برای حملات نظامی علیه کشورمان استفاده کردهاند و در حال حاضر نیز استفاده میکنند.
این تجاوز نظامیکه از سه روز گذشته ادامه دارد، بخشی از "جنگ ترکیبی" است که توسط ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران به راه افتاده است. همانطور که میدانید، در نتیجه این وقایع، نه تنها رهبر معظم ایران به شهادت رسید، بلکه بسیاری از غیرنظامیان، از جمله کودکان، جان خود را از دست دادند و شهید شدند.
احتمالاً از پیگیری اخبار مطلع هستید: در همان روز اول تجاوز، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در شهر میناب هدف قرار گرفت و ساختمان آن به طور کامل تخریب شد. با بیرون کشیدن اجساد از زیر آوار، تعداد دختران دانشآموزی که در آنجا به شهادت رسیدهاند، متأسفانه به 160 نفر رسیده است. یک سالن والیبال در شهر لامرد در استان فارس مورد حمله قرار گرفت و متأسفانه ۱۸ والیبالیست زن جوان نیز در آنجا به شهادت رسیدند. روز گذشته، سالنهای کشتی و هندبال و همچنین بیمارستان گاندی در تهران هدف قرار گرفتند. متأسفانه، هم ورزشکاران و هم مجروحان و بیمارانی که در بیمارستان تحت درمان بودند، در این حملات آسیب دیدند. همزمان، ساختمان صدا و سیما در تهران عصر دیروز مورد حمله قرار گرفت. همانطور که میدانید، این اولین بار نیست؛ همین ساختمان در تجاوز قبلی نیز هدف قرار گرفته بود. در دنیای مدرن، که فناوری تا این حد توسعه یافته و هر جزئیاتی از هر مکانی قابل دسترسی است، باور اینکه اهداف غیرنظامی "به طور تصادفی" مورد اصابت قرار گیرند، غیرممکن و غیرقابل قبول است. متأسفانه، تجاوز نظامیبه شهرهای مختلف ایران هنوز ادامه دارد.
در این روزهای سخت، که ما برای شهادت هموطنان خود لباس عزا پوشیدهایم، قاطعانه به دفاع خود تا توقف کامل تجاوز ادامه خواهیم داد. همانطور که در اخبار دیدهاید، همزمان با شهادت رهبر معظم انقلاب، اعضای خانواده ایشان نیز به شهادت رسیدند. نوه ۱۴ ماهه، عروس و داماد ایشان از جمله شهدای حمله به محل سکونت و محل کارشان بودند. رهبر معظم انقلاب ما همیشه بر زندگی مانند یک فرد عادی تأکید داشتند. تصاویری که قبلاً از محل سکونت ایشان پخش شده نیز ثابت میکند که ایشان به هیچ وجه نمیخواستند خود را از مردم عادی متمایز کنند. حتی در چنین شرایط سختی، ایشان قصد پناه گرفتن یا رفتن به مکانی امن را نداشتند. ایشان معتقد بودند که باید مانند سایر مردم زندگی عادی داشته باشند.
از نظر نظامی، هدف قرار دادن یک ساختمان مسکونی دو طبقه، بسیار کوچک و شناخته شده هیچ اهمیتی ندارد. با این حال، در عین حال، میدانید که هدف قرار دادن سران کشورها نقض فاحش قوانین بینالمللی است. رهبر معظم انقلاب ایران نه تنها یک شخصیت سیاسی عالی رتبه برای کشور ما، بلکه یک عالم بزرگ، شخصیت مذهبی و مرجع دینی با مقلدین بی شمار در جهان اسلام است. طبیعتاً شهادت ایشان با واکنش تند مسلمانان در سراسر جهان روبرو میشود.
مایلم تأکید کنم که اقدامات فعلی ایران از نظر حقوق بینالملل «دفاع مشروع» محسوب میشود و این پاسخی به تجاوز علیه ایران است. انتظار اینکه آنها به تجاوز نظامی ادامه دهند، در حالی که ایران صرفاً نظارهگر باشد، کاملاً غیرقابل قبول است و نمیتواند رویکردی واقعبینانه تلقی شود.
در پایان سخنانم، وظیفه خود میدانم از دولت و مردم جمهوری آذربایجان که در کنار ما هستند و با ارسال پیامهای تسلیت و همبستگی در این روزهای سخت، حمایت خود را نشان دادهاند، تشکر کنم. این بخشی از فرهنگ مشترک ماست.
بدون شک از پیام تسلیت آقای الهام علیاف خطاب به آقای پزشکیان از طریق رسانهها در مورد شهادت رهبر معظم انقلاب مطلع هستید. همچنین، شما خبری را که وزارت امور خارجه آذربایجان در مورد مکالمه تلفنی آقای جیحون بایراموف و همتای ایرانیاش آقای عراقچی منتشر کرده است، دیدهاید. در آنجا، موضع جمهوری آذربایجان به وضوح بیان شده است: جمهوری آذربایجان تحت هیچ شرایطی هیچ تهدیدی علیه ایران را تحمل نخواهد کرد. همانطور که مقامات عالی رتبه آذربایجان تأکید دارند، ما نیز مطمئن هستیم که هیچ تهدیدی از خاک آذربایجان علیه ایران صورت نخواهد گرفت. در عین حال، ما میدانیم که یکی از سیاستهای اصلی رژیم صهیونیستی ایجاد رویارویی بین کشورهای همسایه است. بنابراین، باید در این زمینه هوشیاری لازم نشان داده شود و اجازه سوءاستفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران داده نشود.
از توجه شما متشکرم و اگر سوالی دارید، آماده پاسخگویی به آنها هستم.
- جمهوری اسلامی ایران در چارچوب وقایعی که در حوزه حقوق بینالملل رخ میدهد، چه گامهایی را در نظر دارد بردارد؟
یکی پاسخ نظامی است و دیگری در حوزه حقوق بینالملل. جمهوری اسلامی ایران به موازات اقدامات مختلفی که انجام داده است، استفاده از پتانسیل سازمانهای بینالمللی را نیز در دستور کار خود قرار داده است. همانطور که میدانید، به محض شروع تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران، بلافاصله به شورای امنیت سازمان ملل اعتراض شد و درخواست تشکیل جلسه اضطراری شورا مطرح شد. علاوه بر این، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نامهای به رئیس شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل ارسال کرد و از آنها خواست تا گامهای قاطعی برای محکوم کردن و توقف این تجاوز بردارند.
علاوه بر این، از آنجایی که حملات به تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران نقض صریح قوانین بینالمللی است، ایران اعتراض خود را به آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتقل کرده و درخواست تشکیل جلسه شورای حکام آژانس را داده است. بنابراین، ادامه همکاری نزدیک با سازمانهای بینالمللی برای محکوم کردن و توقف این تجاوز یکی از موضوعات اصلی در دستور کار ماست.
- در کشورهای خاورمیانه اظهاراتی مبنی بر اینکه حمله ایران به آنها بیپاسخ نخواهد ماند، وجود داشته است. آیا ایران انتظار اقدامی علیه خود را دارد؟ آیا به مذاکره فکر میکنید؟ برخی اطلاعات منتشر شده است که طرف ایرانی درخواست مذاکره کرده است. آیا مذاکره مورد انتظار است؟
در مورد بخش اول سوال شما، باید توجه داشت که در مورد اقدامات دفاعی ایران در کشورهای همسایه، بار دیگر تأکید میکنم: این اقدامات قطعاً علیه کشورهای دوست و همسایه ما نیست. مکانهایی که توسط ایران هدف قرار گرفتهاند، پایگاههای نظامی هستند که منحصراً علیه ایران استفاده میشوند و تحت کنترل ایالات متحده و رژیم صهیونیستی هستند که در تجاوز بر علیه ایران مورد استفاده قرار میگیرند.
جمهوری اسلامی ایران به صراحت اعلام کرده است که به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی کشورهای دوست و همسایه احترام میگذارد. حملات به پایگاههای نظامی مذکور نباید به هیچ وجه دیگری تفسیر شود. جناب آقای عراقچی، وزیر امور خارجه، اخیراً با برخی از مقامات این کشورها گفتگوی تلفنی داشته و در این مورد رایزنیهای گستردهای انجام داده است.
در مورد سوال دوم شما: متأسفانه، ما تجربه بسیار تلخی از روند مذاکرات داریم. این تجربه به ما نشان میدهد که آنها نه تنها طرفدار مذاکره نیستند، بلکه برعکس، سعی میکنند زمینه را برای حمله نظامی تحت "پوشش مذاکره" فراهم کنند. در چنین شرایطی، صحبت از مذاکره غیرممکن است. برای یک بحث سازنده، باید تضمینی وجود داشته باشد که این مذاکرات به عنوان پوششی برای تجاوز نظامی جدید عمل نکند.
- اظهارات متفاوتی در مورد بسته شدن تنگه هرمز وجود دارد. وضعیت فعلی چگونه است؟ آیا دولت ایران احتمال بسته شدن آن را در صورت ادامه حملات بررسی میکند؟ آیا کشتیهای هیچ کشوری ممنوع شدهاند؟
تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی جهان که از اهمیت استراتژیکی، به ویژه در زمینه حمل و نقل انرژی، برخوردار است، در حال حاضر توسط ایران بسته نشده است. با این حال، باید توجه داشت که مدیریت ترافیک در این تنگه تحت کنترل ایران است. همه کشتیهایی که مایل به عبور از آن هستند باید از قوانینی که ایران در طول تاریخ برای تضمین ایمنی کشتیرانی اعمال کرده است، پیروی کنند.
به ویژه ایمنی تانکرهای نفتی برای ما یک اصل است؛ زیرا هرگونه حادثه ناگواری که ممکن است با این کشتیها رخ دهد، میتواند منجر به پیامدهای زیستمحیطی بسیار جدی برای کشورهای منطقه شود. چندی پیش، اقدامات قانونی علیه برخی از تانکرها به دلیل عدم رعایت قوانین بینالمللی کشتیرانی اعلام شده توسط ایران، اتخاذ شد.
بدون شک، اگر روند وقایع به نقطه بحرانی برسد و ایران بستن تنگه هرمز را برای محافظت از منافع ملی خود ضروری بداند، این اقدام را انجام خواهد داد.
- آیا تعداد افرادی که در ایران در اثر این حملات جان خود را از دست دادهاند، مشخص است؟
از آنجایی که این حملات هنوز ادامه دارد، هنوز نمیتوان رقم دقیقی از تلفات ارائه داد. طبق اطلاعات رسمی جمعیت هلال احمر ایران تا بعد از ظهر دیروز، 201 شهید و 750 زخمی ثبت شده است. با این حال با کمال تاسف باید بگویم که این ارقام اکنون افزایش یافته و آخرین آمار هنوز در حال نهایی شدن است.
تلفات مربوط به بیمارستان گاندی تهران که مورد هدف قرار گرفت، هنوز به این ارقام اضافه نشده است. همچنین، هنگامیکه خبر ۲۰۱ شهید منتشر شد، تعداد شهدای مدارس در شهرستان میناب ۱۴۰ نفر بود، اما اکنون این تعداد به 160 نفر رسیده است. این آمار، دوره زمانی آغاز تجاوز تا بعد از ظهر روز دوم را پوشش میدهد.
همکارم هر روز آخرین اطلاعات مربوط به تجاوز نظامی را برای شما ارسال میکند. اگرچه امیدواریم که این وقایع هر چه سریعتر متوقف شود.
اگر سؤال دیگری ندارید، از تک تک شما متشکرم. بسیار سپاسگزارم.
***