یادداشت سفیر جمهوری اسلامی ایران در خبرگزاری ترند به مناسبت 34 سال برقراری روابط دوجانبه جمهوری اسلامی ایران با جمهوری آذربایجان
.
از ریشههای کهن تا افقهای نوین
سی و چهار سال پیش در چنین روزهایی، جمهوری اسلامی ایران با در نظر داشت پیوندهای تاریخی، تمدنی و فرهنگی، استقلال جمهوری آذربایجان را به رسمیت شناخت. این اقدام تاریخی در دسامبر ۱۹۹۱، تنها یک اقدام نمادین در روابط بینالملل نبود؛ بلکه احترام به انتخاب، حق حاکمیت و استقلال کشور دوست، برادر و همسایه ایران بود و متعاقب آن روابط رسمی دو کشور آغاز شد.
رابطه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان، منحصربه فرد و فراتر از روابط دو کشور عادی در جهان است. ما درباره مردمانی سخن میگوییم که در طول قرنها، در کنار هم زیسته و مبتنی بر اشتراکات بسیار در غم و شادی یکدیگر شریک بودند.
در طول سه دهه گذشته، روابط دوستانه و برادرانه دو کشور علیرغم فراز و نشیب های مقطعی بر اساس منافع متقابل رو به رشد بوده است.«ریشههای مشترک» همواره همچون لنگری ثباتبخش، مانع از گسست شده و کشتی روابط را به سلامت از تلاطمها عبور داده است.
امروزه، تجلی این اراده سیاسی و پیوند قلبی را میتوان در حوزههای مختلف از جمله طرح های اقتصادی مشترک مشاهده کرد. واقعیت انکارناپذیر این است که امنیت، ثبات و منافع ملی دو کشور به طور تفکیکناپذیری به یکدیگر گره خورده است.
در مراسم افتتاح سدهای مشترک بر روی رودخانه ارس در تاریخ 19 می 2024 ، آقای الهام علیاف، رئیسجمهور محترم آذربایجان، با اشاره به عمق این پیوندها بیان کردند: « وحدت و دوستی ایران و آذربایجان تزلزلناپذیر است. هیچکس نمیتواند بین ما فاصله بیندازد....دوستی و برادری ایران و آذربایجان عامل مهمیبرای ثبات منطقه و تقویت امنیت آینده است »
در روابط دو کشور، نقش رسانهها، اصحاب قلم و تحلیلگران به عنوان معماران ذهنیت جامعه، حیاتی و تعیینکننده است. در عصری که روایتهای جعلی به دنبال ایجاد سوءتفاهم و شکاف میان این دو برادر هستند، رسانهها وظیفه دارند تا با هوشیاری ملی، بر «نقاط اشتراک» نور بتابانند. رسالتِ اصحاب رسانه در تهران و باکو، حراست از حریم این دوستی دیرینه و مقابله با جریانهایی است که از نزدیکی دو کشور هراس دارند. نباید اجازه داد اخبار نادرست و روایتهای تفرقهافکن، بر واقعیتِ عظیمِ ریشههای کهن تمدنی ما سایه افکند. رسانهها باید بازتاب دهنده صدای صلح، همکاری و برادری باشند و با تبیین منافع و فرصتهای مشترک، به افکار عمومی یادآوری کنند که قدرت ما در اتحاد و همکاری است.
همکاری جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان میتواند ضامن ثبات، امنیت بومی و شکوفایی کل منطقه قفقاز باشد. هرچه پیوند اقتصادی و فرهنگی میان باکو و تهران مستحکمتر شود، منافع دو کشور بیشتر تامین میشود و راه برای دخالت عواملی که به دنبال ماهی گرفتن از آبهای گلآلود هستند، بستهتر خواهد شد.
۳۴ سالگی شناسایی استقلال جمهوری آذربایجان توسط ایران، تنها یک یادبود تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی برای تجدید میثاق با آرمانهای همسایگی و حسن همجواری است. ما دو شاخه از یک ریشهایم که هرچه تنومندتر شویم، سایه صلح، رفاه و امنیت بر کل منطقه گستردهتر خواهد شد. این پیوند، ریشه در تاریخ دارد و نگاهش به افقهای روشنی است که برای نزدیک تر کردن مردمان دو کشور به یکدیگر است. این مسیر پیش رو، راهی به سوی شکوه، پیشرفت و تامین منافع متقابل و مشترک است.
مجتبی دمیرچی لو- سفیر جمهوری اسلامی ایران- 25 دسامبر 2025